Eczeem: wat is het en hoe behandel je het?

Eczeem: wat is het en hoe behandel je het?

Iedereen die ermee te maken krijgt, weet dat eczeem geen pretje is. We leggen je graag uit wat het is, hoe je het herkent en misschien nog het allerbelangrijkste: hoe je het behandelt en van die vréselijke jeuk verlost geraakt.

Eczeem: wat is het?

Eczeem of dermatitis is een allergische ontstekingsreactie van de huid. Het is een van de bekendste huidaandoeningen en komt meestal voor in de huidplooien, het gezicht, de hals en de oogleden. Eczeem uit zich in verschillende symptomen waarvan er enkele gemeenschappelijk zijn, zoals roodheid en jeuk. Het is niet besmettelijk, wat wil zeggen dat je het niet van iemand anders kunt krijgen of overdragen.

De aandoening kan zowel acuut als chronisch zijn:

  • Bij acuut eczeem is er sprake van een opstoot, maar de blaasjes drogen later in tot korstjes. De huid schilfert en de roodheid neemt na een tijdje af.
  • Bij chronisch eczeem houdt de ontsteking aan. De huid verdikt en er kunnen kloven ontstaan die dikwijls pijnlijk zijn.

Wat zijn de oorzaken?

De precieze oorzaak van eczeem is soms lastig te achterhalen, maar deze factoren kunnen alvast aan de basis liggen:

  • droge huid
  • erfelijkheid (eczeem in de familie)
  • astma en hooikoorts
  • daling van de weerstand (ziekte, vermoeidheid, stress)
  • allergieën (huisstofmijt, huisdiervacht, stuifmeel, voedingsmiddelen zoals koemelk of pinda’s en noten, …)
  • een verstoorde spijsvertering

Wat zijn de symptomen?

Eczeem gaat bijna altijd gepaard met jeuk. De oorzaak hiervan is de droge huid die mensen met eczeem vaak hebben: de huid verliest namelijk meer vocht én bevat minder vetten, zelfs op plaatsen waar geen eczeem lijkt voor te komen. Eczeem komt ook vaker voor bij mensen met een droge huid.

Door wrijven en krabben wordt eczeem in stand gehouden en kan het zelfs verergeren, wat ook tot infecties kan leiden. Afhankelijk van het soort eczeem, kunnen naast jeuk ook deze verschijnselen voorkomen, die zowel op hetzelfde moment als opeenvolgend na elkaar kunnen opduiken:

  • roodheid
  • schilfering
  • warmte
  • zwelling
  • rode bultjes
  • vochtafscheiding, dikwijls in de vorm van blaasjes,
  • korstjes
  • hyperpigmentatie

eczeem

Welke soorten zijn er?

Er zijn verschillende soorten eczeem die elk een andere oorzaak, plaats en vorm hebben. Dit zijn de 5 meest voorkomende:

1. Constitutioneel eczeem (en atopisch eczeem)

Constitutioneel eczeem is een veel voorkomende, sterk jeukende vorm van eczeem die in de pubertijd nog kan verdwijnen. Het kan zich ook voortzetten of zich pas op latere leeftijd ontwikkelen.

Atopisch eczeem is de meest voorkomende vorm van constitutioneel eczeem. Dit type is dikwijls chronisch, aangeboren en wordt veroorzaakt door overgevoeligheid. Vaak gaat het gepaard met andere allergieën als astma en hooikoorts, door de aanwezigheid van allergeen-specifieke IgE anti-lichamen.

2. Contacteczeem

Ook wel contactallergie genoemd. Deze vorm van eczeem ontstaat bij herhaaldelijk contact met bepaalde planten, cosmetica, medicatie (zoals antibiotica), metalen (zoals nikkel), wol, wasmiddelen of chemische stoffen (zoals latex). De precieze oorzaak van contacteczeem kan worden opgespoord door middel van huidtesten, de zogenaamde ‘plaktesten’.

3. Dyshidrotisch eczeem

Dit type komt voor aan de handen, vooral aan de zijkanten van de vingers, en soms de voetzolen. Er ontstaan kleine blaasjes die jeuk uitlokken. De uitlokkende factoren van dyshidrotisch eczeem zijn gevoeligheid voor allergieën, een contactallergische reactie, een voetschimmel of stress.

4. Seborroïsch eczeem

Seborroïsch eczeem duikt op waar veel talgklieren zitten, zoals op het hoofd, de neus, de borst, tussen de schouderbladen of achter de oren. Dit type ziet eruit als een verdikte, gelige, vette uitslag met roodheid en schilfers. Het komt vaak voor bij baby’s, maar verdwijnt meestal vanzelf. Als het bij volwassenen voorkomt op de hoofdhuid, spreekt men van hoofdroos.

5. Erytrodermie

De huid is rood, warm en gezwollen met schilferingen en extreme jeuk. De bloedvaatjes in je huid verwijden enorm, waardoor je kunt uitdrogen en nierproblemen kunt krijgen. Deze vorm is daarom de meest ernstige en vereist een behandeling in het ziekenhuis.

En wat met zwemmerseczeem?

Wist je dat zwemmerseczeem eigenlijk geen vorm van eczeem is, maar een schimmelinfectie aan de voet? Het wordt zo genoemd omdat je het meestal oploopt in zwembaden (waar de besmettelijke schimmel talrijk aanwezig is) en eruitziet als eczeem. Een voetschimmel wordt behandeld met schimmeldodende producten.

Hoe behandel je het?

De oorzaak van het eczeem en de allergische aanleg zijn helaas niet te genezen, maar je kunt de symptomen wel onder controle houden. Deze tips kunnen het alvast draaglijker maken:

  • Het is makkelijker gezegd dan gedaan, maar stop met krabben. Door te krabben, beschadig je de huid waardoor infecties om de hoek loeren. Smeer eventueel een koelzalf tegen de jeuk. Die kun je vinden bij de apotheek.
  • Hydrateer je huid met producten die geschikt zijn voor een eczeemgevoelige huid, bij voorkeur hypo-allergene, niet-geparfumeerde producten.
  • Is dit onvoldoende, dan kan de arts je aanraden om een zalf of crème op voorschrift te smeren. Die bevatten meestal vette stoffen (zoals vaseline) en werkzame stoffen (zoals corticosteroïden) om het eczeem aan te pakken. Volg de raad van de arts op en hou je goed aan de hoeveelheid die je moet gebruiken.
  • De arts kan ook tabletten voorschrijven zoals ontstekingsremmers of immunosuppressiva. Er bestaan trouwens ook antihistaminica: pillen tegen de jeuk.
  • Patiënten met een ernstige vorm van eczeem kunnen baat hebben bij lichttherapie.

Kun je het vermijden?

Het is niet altijd duidelijk welke prikkels precies voor eczeem zorgen, maar het is wél zeker dat een goede huidverzorging de kans op eczeem kan verminderen. Zes tips:

  1. Ga niet te vaak of te lang in bad en douche ook niet te veel. Heet water droogt je huid uit.
  2. Gebruik een huidvriendelijke bad- of doucheolie. Let op met zepen: die kunnen de beschermende huidlaag beschadigen, waardoor je huid gevoeliger wordt.
  3. Gebruik geen wasverzachter en kies bij voorkeur voor hypo-allergene wasproducten. Voeg aan het laatste spoelwater eventueel wat azijn toe om restanten wasproduct weg te spoelen.
  4. Dep je huid droog in plaats van te wrijven, dat is een pak vriendelijker voor je velletje.
  5. Smeer een hydraterende crème, bij voorkeur een hypoallergeen en/of parfumvrij product. Vermijd dat je huid uitdroogt.
  6. Draag ademende kleding uit stoffen als katoen en linnen. Vermijd wol of nylon en kies bij voorkeur voor kleding die niet té strak zit.

Kan het ook bij baby’s en kinderen voorkomen?

Ja, het kan ook bij baby’s en kinderen voorkomen. Wist dat je maar liefst één kind op de vijf last heeft van atopisch eczeem? Het slaat het meestal op zeer jonge leeftijd toe, vaak nog voor de eerste verjaardag. De kans bestaat wel dat het tijdens de tienerjaren afneemt en zelfs volledig verdwijnt. Als je meer wil lezen over eczeem bij baby’s en kinderen, verwijzen we je graag door naar dit artikel van Libelle Mama.

Coverbeeld: Getty Images

Meer over je huid:

Volg ons op FacebookInstagramPinterest en schrijf je in op onze nieuwsbrief om op de hoogte te blijven van alle nieuwtjes!

Lees verder na de reclame

Het volgende Libelle-artikel is echt even het wachten waard :)