Niet zomaar wat hoofdpijn: wanneer kamp je met het ‘migraine-monster’?

Niet zomaar wat hoofdpijn: wanneer kamp je met het 'migraine-monster'?

 

‘Het migraine-monster’ wordt het wel genoemd. Want migraine is niet zomaar hoofdpijn die je met een aspirientje weer kwijtraakt…

Zwaar onderschat

  • Een op de vijf Belgen heeft (al eens of frequent) last van migraine, een aandoening die een enorme impact op je leven kan hebben.
  • Je kunt het zo zwaar te pakken hebben dat je zelfs niet kunt gaan werken, dat je levenskwaliteit erdoor achteruit gaat, je sociale leven er sterk door beïnvloed wordt en je er angst en depressie aan kunt overhouden.

Soms helpt alleen in bed blijven, in het donker
Wat voor de een helpt, haalt bij de ander niets uit

Hoe komt het toch dat deze vorm van hoofdpijn zo moeilijk te behandelen is? Bestaat er geen pilletje om migraine te voorkomen, of een aanval makkelijker te genezen? Wij gingen te rade bij migraine-experte dokter Elizabet Boon, neurologe verbonden aan het Universitair Psychiatrisch Centrum KU Leuven en met een eigen praktijk in Kessel-Lo.

In de eerste plaats: hoe weet je dat je hoofdpijn migraine is en geen ‘gewone’ zware hoofdpijn?

Elizabet Boon: “Migraine manifesteert zich bij verschillende patiënten in heel uiteenlopende vormen. Toch zijn er voor een diagnose duidelijke, afgebakende kenmerken:

  • een aanval duurt minstens 4 uur en kan tot 72 uur aanhouden en gaat gepaard met minstens twee van de volgende kenmerken: pijn aan één kant van het hoofd, kloppende pijn, intens en/of toenemend bij fysieke activiteit.
  • Bovendien komt er ook nog één van deze twee symptomen bij: last van licht en geluid of misselijkheid, al dan niet met braken.
  • Andere hoofdpijnen zijn vaak cluster- of spierspanningstypehoofdpijn.
  • Ongeveer tweederde van de migrainepatiënten hebben geen last van een ‘aura’, ongeveer een derde wel. In dat geval heb je visuele klachten als zwarte vlekken, gevoelsstoornissen, spraakstoornissen… die de hoofdpijn meestal voorafgaan.”

Hoe wordt de diagnose gesteld?

Dr. Elizabet Boon: “Een huisarts kan perfect de diagnose stellen, er is geen specifiek technisch onderzoek nodig. Soms wordt er wel een scan genomen om andere oorzaken uit te sluiten. Als de aanvallen frequent blijven en niet opgelost kunnen worden met gewone pijnstillers, doe je er goed aan naar een neuroloog te gaan.”

Hoe zwaar is de impact van migraine op je functioneren?

Dr. Elizabet Boon: “Migraine wordt door de omgeving vaak zwaar onderschat. Niet enkel de hoofdpijn zelf, maar ook wat eraan vooraf gaat én de vermoeidheid achteraf hebben een impact op iemands functioneren en welbevinden.

Bij een aanval kun je vier fases onderscheiden:

  • tijdens de eerste kun je overgevoelig zijn voor geuren of aanraking, wazig zien, duizelig zijn, frequenter plassen of diarree krijgen, last hebben van stemmingsschommelingen of veranderingen in je eetpatroon opmerken of… veel beginnen geeuwen.
  • Een tweede fase kan de aurafase zijn, maar niet iedereen heeft daar last van.
  • Daarna volgt de eigenlijke hoofdpijnfase, die soms zo erg is dat enkel bedrust in stilte en in het donker mogelijk is.
  • En tenslotte zijn migrainepatiënten na de hoofdpijnaanval vaak erg moe en hebben ze behoefte aan meer slaap.”

migraine

Migraine bij kinderen

Migraine komt op elke leeftijd voor, ook bij kinderen. Er zijn zelfs al gevallen beschreven van migraine bij baby’s.

Dr. Elizabet Boon: “Ook bij hen is de oorzaak meestal erfelijk. Uitlokkers zijn dan meestal slaaptekort, stress (bijvoorbeeld schoolreisjes, verjaardagsfeestjes) of voedingsmiddelen. Bij kinderen uit het zich niet altijd in hoofdpijn maar soms enkel in buikpijn (abdominale migraine).

Meestal gaat het ook sneller voorbij en volstaat het soms al om hen te laten rusten. Preventieve behandelingen worden soms gebruikt, waarbij gelijkaardige middelen voorgeschreven kunnen worden als bij volwassenen.”

Mannen versus vrouwen

  • Drie keer meer vrouwen dan mannen lijden aan migraine.
  • Migraine komt het meest voor bij vrouwen op vruchtbare leeftijd: bij 18% van de vrouwen tussen de 15 en 40 jaar.
  • Na de menopauze dalen de klachten. Bij 9% ouder dan 60 jaar, bij nog 3,5% ouder dan 70 jaar.
  • Bij kinderen tot 8 jaar lijdt 4 à 5% aan migraine, de oorzaken zijn dezelfde als bij volwassenen. Meisjes hebben er meer last van dan jongens. Vanaf 10-11 jaar stijgt het aantal jonge patiëntjes tot 10%.

Tot 40% van de patiënten in Europa probeert zelf een behandeling te vinden, 20% belandt bij de huisarts en 20% bij de neuroloog. De rest probeert zelf alternatieve behandelingen uit zonder het aan hun arts te melden.

Een verzwegen aandoening

De Wereldgezondheidsorganisatie plaatst migraine op de zesde plaats in de lijst van ziektes die de langst durende impact hebben op het leven van de patiënt, nog voor diabetes (op 7) en angststoornissen (op 9). Maar de drempel om erover te praten is heel hoog.

1 op de 5 Belgen heeft er in zijn leven minstens één keer last van, maar liefst de helft van de migrainelijders verbergt zijn of haar aandoening voor collega’s en werkgever (41% bij de vrouwen en 61% bij de mannen).

Libelle-lezers over migraine

Alixe vermijdt de triggers: “Voldoende rust en géén oude kaas!”

Alixe (21): “Ik heb altijd mijn best gedaan om medicatie zo veel mogelijk te mijden of te beperken. Daarom probeer ik nu vooral uitlokkende factoren te vermijden. Ik had als jong kind al migraine, meestal meteen echt heftige aanvallen. Het begon met een geur die me misselijk maakte en daarna volgde de hoofdpijn. Daardoor moest ik vaak van school, soms 2 à 3 keer per maand. Het enige wat echt hielp, was slapen en dat is nog steeds zo: eventueel een Dafalgan innemen en mijn bed in. Nu heb ik nog maar twee of drie keer per jaar een migraine-aanval. Ik studeer en heb zelf meer controle over mijn agenda: ik plan voldoende rust in. Oude kaas is ook een trigger, die komt niet op mijn bord!”

Gunther gaat gewoon door met werken: “Pijnstillers, en preventieve medicatie”

Gunther (50): “Ik kreeg mijn eerste aanval na een zonneslag op kamp, toen ik ongeveer 13 jaar was. Misselijk, ziek, hoofdpijn. Maar ik beet me erdoor, ik was immers op kamp. En die houding heb ik eigenlijk altijd blijven aannemen. Ik heb soms twee- of driemaal per maand migraine, soms maandenlang niets. Misselijk ben ik niet meer, wel heb ik hevig kloppende hoofdpijn die drie dagen lang aanhoudt.

In uitzonderlijke gevallen ga ik liggen en rusten, maar meestal ga ik gewoon door. Met een paar pijnstillers. Als de aanvallen te frequent worden, krijg ik van mijn huisarts een preventieve medicatiekuur voorgeschreven die ook helpt. Uitlokkende factor bij mij is rust: ontspanning na een periode van intense inspanning of gewoon te lang in bed blijven liggen. En er is duidelijk een genetische factor: mijn moeder, broer en zoon hebben er ook last van.”

 

Viktor had baat bij osteopathie: “Rust, oefeningen en zo weinig mogelijk suiker”

Dries, vader van Viktor (6): “Viktor was amper vijf toen hij om de haverklap begon te klagen over hoofdpijn. Hij voelde zich zo ellendig dat we hem naar zijn bed moesten dragen. Wij dachten dat hij het een beetje uithing, maar het begon ons op te vallen dat hij telkens na inspanningen of drukke momenten ziek werd. Hij verdroeg dan ook geen licht of geluid. Een dag rust hielp al, maar dag twee en drie was hij nog steeds fysiek erg zwak. En dat een paar keer per maand, te vaak dus. We gingen te rade bij een neurologe die Viktor een dagelijkse lage dosis bètablokkers voorschreef.

We waren daar niet erg gelukkig mee, hij zou die waarschijnlijk levenslang moeten nemen en wat doet zo’n medicijn eigenlijk met een kind? Maar als je je zoon op zijn eigen verjaardagsfeestje bleek in bed ziet liggen terwijl vriendjes leuk aan het spelen zijn, heb je geen keuze. Na een periode van drie, vier maanden vonden we dat er weinig verandering was.

Een therapeut raadde ons osteopathie aan. Twee keer behandelde de osteopaat mijn zoon: zijn nek losmaken, een beetje manipuleren, craniotherapie. En minderen met suiker. Viktor durfde wel eens klontjes hamsteren uit de suikerpot. We schrapten zo veel mogelijk suiker en lactose en we wisselen ondertussen ook brood af met havermout. En wonder boven wonder, Viktor heeft sindsdien nog maar een paar aanvallen gehad, minder heftig en minder lang dan gewoonlijk. Meer rust en het advies en werk van de osteopaat zijn voor ons goud waard geweest.”

Claire:
“Ik heb álles geprobeerd, van klassieke neurologen en pijnstillers tot de meest alternatieve methodes. Maar tot nog toe helpt er gewoon helemaal niets”

Claire is ten einde raad: “De migraine maakt dat ik in een permanente staat van spanning leef”

Claire (44): “Migraine is voor mij als een terrorist. Het slaat plots, vaak en hard toe en heeft een serieuze impact op mijn leven. Het begon op mijn achttiende, een heftig jaar in mijn leven: begonnen met de pil (de hormonale component?), mijn ouders gingen uit elkaar… Tijdens de examens kreeg ik mijn eerste aanval. Meteen de beuk erin, alsof er een mes in mijn hoofd stak, mijn nek deed pijn, mijn zintuigen reageerden op het minste, mijn maag en darmen lagen overhoop, ik was misselijk en eigenlijk was ik te belabberd om nog iets te doen. Zo is het begonnen en zo is het gebleven.

In de loop der jaren heb ik letterlijk álles geprobeerd: van de meest klassieke neurologen en pijnstillers tot de meest alternatieve methodes, botox-inspuitingen, osteopathie, … Noem iets en ik heb het gedaan. Maar tot nog toe helpt er gewoon helemaal niets. Ik heb tot twee keer per maand echt zware aanvallen, dan zou ik in bed moeten blijven. Tussendoor krijg ik lichtere aanvallen. Wat wel verlichting brengt, is aanvalsmedicatie en soms gewoon ook een hoop pijnstillers. Maar ik besef dat dit niet gezond is en ik eigenlijk in een vicieuze cirkel zit.

Ik heb een leidinggevende functie en wil zo weinig mogelijk wegblijven van mijn werk. Maar mijn terrorist zorgt ervoor dat ik in een permanente staat van spanning leef: ik let op voeding en drank, ik reken de hele tijd uit hoeveel rust ik moet inbouwen, ik probeer me niet af te reageren op collega’s, kinderen en man… Maar heel vaak ben ik gewoon op. De dagen dat ik geen pijn heb, ben ik extreem gelukkig.”

Hilde kan op haar medicatie vertrouwen: “Zodra ik een aanval voel opkomen, neem ik een pilletje”

Hilde (49) “Mijn migraineaanvallen hangen overduidelijk samen met mijn menstruatiecyclus. Eerst had ik een dag per maand last, daarna drie dagen lang. De hoofdpijn en reacties op licht waren zo erg dat ik ging werken met een zonnebril op. Maar als je klanten te woord moest staan, is dat geen gezicht. Ondertussen baten mijn man en ik een eigen zaak uit en zijn mijn aanvallen sterk verminderd. Eerst heb ik dat geprobeerd met verschillende soorten van de pil, maar dat hielp niet.

Later ben ik gezwicht voor medicatie en die werkt prima. Zodra ik een aanval voel opkomen, knabbel ik een pilletje op en we kunnen weer verder. Ik heb ook geen nevenwerkingen, dus op dit moment is het allemaal heel leefbaar. Hopen maar dat het zo blijft!”

Tekst: Kristel Bruynseels voor Libelle Magazine. Met dank aan migraine-experte en neurologe Elizabet Boon. Beeld: Getty Images

Lees ook:

 

Volg ons op FacebookInstagramPinterest en schrijf je in op onze nieuwsbrief om op de hoogte te blijven van alle nieuwtjes!

Lees verder na de reclame

Het volgende Libelle-artikel is echt even het wachten waard :)